Author: Neha Sharma

औद्योगिक संपत्तीच्या संरक्षणासाठीचा पॅरिस करार (Paris Convention for the Protection of Industrial Property) यातील कलम 1 (2) आणि 10 या कलमांमध्ये नमूद केल्यानुसार भौगोलिक चिन्हांकन (जी. आय.) ही बाब बौद्धिक संपदाहक्काचा भाग आहे. त्याचप्रमाणे उरुग्वे येथे पार पडलेल्या ‘गॅट’ कराराच्या फेरीत बौद्धिक संपदेच्या वाटाघाटीतून तयार झालेल्या Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS) या करारातील कलम 22 ते 24 या कलमांमध्येही जी. आय.ला संरक्षण देण्यात आले आहे. याच पार्श्वभूमीवर भारतात भौगोलिक चिन्हांकन (नोंदणी व संरक्षण) कायदा अस्तित्वात आला असून या कायद्यानुसार जी. आय. नोंदणी प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे असेल. पहिली पायरी- अर्ज दाखल करणे कलम 2(1)(ई) अंतर्गत असलेल्या जी. आय. व्याख्येच्या कक्षेत…

Read More

नवलाणेच्या आनंदा बागूलांनी ठिबक सिंचनाद्वारे साधली किमया महाराष्ट्र शासनाच्या रोजगार हमी योजनेतून विहीर खोदण्यासाठी एक लक्ष 90 हजार रुपयांचे अनुदान मिळाले होते. त्यातून विहीर खोदली. या विहिरीसह सामायिक विहिरींच्या माध्यमातून उपलब्ध होणाऱ्या पाण्याचे पुरेपूर नियोजन करीत आणि ठिबक सिंचनाच्या माध्यमातून धुळे तालुक्यातील नवलाणे येथील 46 वर्षीय शेतकरी आनंदा सीताराम बागूल अवघ्या 43 गुंठे (आर) क्षेत्रातून दरवर्षी किमान तीन लाख रुपयांचे उत्पन्न घेतात… धुळे शहरापासून वलवाडी- गोंदूर- निमडाळे- मेहेरगावमार्गे लामकानीकडे जाताना नवलाणे हे गाव लागते. धुळे शहरापासून या गावाचे अंतर सुमारे 20 किलोमीटर आहे. या गावात शिरल्यावर एक हिरवेगार शेत व वेलवर्गीय फळभाजीपाल्यासाठी उभारलेला मांडव लक्ष वेधून घेतो. हे शेत आहे…

Read More

महाराष्ट्र शासनाच्या कृषि विभागाच्या कल्याणकारी योजनांनी ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांच्या जीवनातही आता हिरवळ दाटून आली आहे. मिरज तालुक्यातील बोलवाड येथील शेतकरी महावीर सुरगौडा पाटील हे त्यापैकीच एक. त्यांनी मागेल त्याला शेततळे योजनेंतर्गत शेततळे काढून ठिबकव्दारे योग्य पाणी व्यवस्थापन केले. यामुळे त्यांनी त्यांचे सर्वक्षेत्र पाण्याखाली आणून विविध पिके घेऊन उत्पादनात वाढ केली. याचा त्यांना आर्थिक फायदा होत आहे. महावीर पाटील यांची एक जुनी सामाईक विहीर व एक बोअर आहे. विहिरीची आठवड्यातून तीन दिवसाची पाळी ठरलेली असायची. विहीर मात्र सात किंवा आठ महिने चालायची. जानेवारी-फेब्रुवारी नंतर चार ते पाच महिने कोरडीच असायची. 12 एकर जमीन हंगामी पीक ते घ्यायचे. त्यांनी द्राक्ष बागेचा विचार…

Read More

फॉस्फेटिक व पोटॅशिक खतांच्या किंमतीवरील नियंत्रण काढून टाकले असून उत्पादकांना त्यांच्या मतानुसार किंमती (MRP) ठरवण्याची मुभा दिली गेली आहे. गेल्या काही महिन्यांत डाय अमोनियम फॉस्फेट ( DAP) सारख्या तयार खतांच्या व त्यासाठी लागणाऱ्या फॉस्फोरीक आमल, अमोनिया, व सल्फर सारख्या कच्च्या मालाच्या किमतींत  आंतरराष्ट्रीय स्तरावर 60 ते 70 टक्के इतकी प्रचंड वाढ झाली होती. त्यामुळे या खतांच्या देशांतर्गत किमती देखील वाढू लागल्या होत्या. एप्रिल महिन्यात डी ए पी खताची एक पिशवी रू 1900 इतक्या वाढीव किमतीला मिळत होती. मार्च मध्ये याच पिशवीची किंमत रू 700 होती. त्याचप्रमाणे इतर फॉस्फेटिक व पोटॅशिक खतांच्या किमती देखील सुमारे 50 टक्क्यांनी वाढल्या होत्या. ही खते…

Read More

बिष्णुपुर जिले, मणिपुर में व्यापक रूप से उगाई जाने वाली सब्जियों में से एक टमाटर की खेती मुख्य रूप से वाणिज्यिक और साथ ही पारिवारिक खपत के लिए की जाती है। रोग प्रतिरोधी किस्मों की अनुपलब्धता के कारण बिष्णुपुर जिले के किसानों को 2012-13 के खरीफ सीजन के दौरान टमाटर की पैदावार में कमी का सामना करना पड़ा था। 2014-15, 2015-16 और 2016-17 के दौरान टमाटर की किस्म अर्का रक्षक की किस्मों के प्रदर्शन हेतु खेत पर परीक्षण का आयोजन किया गया था। आकलित प्रौद्योगिकी की उपज प्रदर्शन और आर्थिक प्रभाव किसानों की प्रथाओं से अधिक पाया गया। दो साल…

Read More

सालविनिया मोलेस्टा जिसे साधारण तौर पर “वाटर फर्ण” कहा जाता है, यह दक्षिण-पूर्वी ब्राजील मूल का है, जो हमलावर और तेजी से बढ़ने वाला विदेशी इनवेसिव एक्वेटिक वीड है। पिछले 60 वर्षों के दौरान, यह दुनिया भर में व्यापक रूप से फैल गया है और हाल ही में दुनिया की 100 सबसे आक्रामक प्रजातियों की सूची में शामिल किया गया है। ओडिशा, उत्तराखंड और महाराष्ट्र में इसकी छिट-पुट मौजूदगी के अलावा इसे केरल और दक्षिण भारत के अन्य हिस्सों में समस्याग्रस्त जलीय खरपतवार के रूप में सूचित किया गया था। हाल ही में, बैतूल के सारनी टाउन में सतपुड़ा जलाशय…

Read More

तिल प्राचीन काल से भारत में उगाई जाने वाली एक महत्वपूर्ण तिलहनी  फसल है। यह एक वार्षिक झाड़ी है जो पेडलियासी परिवार से संबंधित है। तिल के अधिकांश बीजों का उपयोग तेल निकालने के लिए किया जाता है, जबकि शेष का सेवन किया जाता है। तिल के तेल से भरपूर बीज इसकी खेती का मुख्य कारण हैं। जायकेदार स्वाद या व्यंजनों को सजाने की उनकी क्षमता के लिए स्वीकार किए जाने से पहले बीजों का उपयोग ज्यादातर तेल और शराब बनाने के लिए किया जाता था। खल  का उपयोग आमतौर पर पशुओं के चारे के लिए या तेल निकालने के…

Read More

नयी दिल्ली, अप्रैल (भाषा) विश्व बाजार में जिंस की बढ़ती मांग से उत्साहित होकर व्यापारियों ने अप्रैल-जुलाई की अवधि के दौरान 30-35 लाख टन गेहूं के निर्यात का अनुबंध किया है। आधिकारिक आंकड़ों के अनुसार, देश का गेहूं निर्यात 2021-22 में 70 लाख टन को पार कर गया, जबकि 2020-21 में 21.55 लाख टन था। पांडे ने संवाददाताओं से कहा, ‘व्यापार का अनुमान है कि इस साल अप्रैल-जुलाई की अवधि के दौरान लगभग 30-35 लाख टन गेहूं निर्यात के लिए अनुबंधित किया गया है। उन्होंने संवाददाताओं से कहा कि इन राज्यों की बंदरगाहों से निकटता और आसान रसद के कारण…

Read More

चीनी विपणन वर्ष अक्टूबर से सितंबर तक चलता है। हार्वेस्टिंग कार्य अभी भी जारी है क्योंकि मार्च के अंत तक 366 मिलें चल रही थीं, जबकि 152 मिलों ने हार्वेस्टिंग बंद कर दी थी। उद्योग मंडल इस्मा ने सोमवार को कहा कि वैश्विक व्यापार घरानों के अनुमान के मुताबिक सितंबर में समाप्त होने वाले मौजूदा 2021-22 विपणन वर्ष में भारत का चीनी निर्यात 85 लाख टन तक पहुंच सकता है। देश ने जहां 72 लाख टन चीनी निर्यात का अनुबंध किया है, वहीं इस साल मार्च के अंत तक भौतिक निर्यात लगभग 56-57 लाख टन रहा है। चीनी विपणन वर्ष…

Read More

राज्य सरकार के अधीन एक स्वायत्त निकाय द्वारा मध्य प्रदेश के न्यूनतम समर्थन मूल्य (MSP) कार्यक्रम में बदलाव की सिफारिश की गई है। राज्य में दलहन उत्पादन को बढ़ावा देने के लक्ष्य से अटल बिहारी वाजपेयी सुशासन एवं नीति विश्लेषण संस्थान द्वारा यह बदलाव किए गए हैं। यह संस्थान मध्य प्रदेश सरकार के लोक सेवा प्रबंधन विभाग के साथ पंजीकृत एक स्वायत्त निकाय है। ये सुझाव मध्य प्रदेश सुशासन और विकास रिपोर्ट 2022 में दिए गए हैं। “केंद्र और राज्य सरकारों को वर्तमान स्वरूप में मौजूद एमएसपी खरीद नीति पर फिर से विचार करने की आवश्यकता है। विविधीकरण को बढ़ावा…

Read More